Grensland

Grensland

Over een paar dagen verkassen we onze huishouding weer naar Nederland. Je leeft in deze fase feitelijk tussen twee werelden. Wat laat je achter, wat moet mee. Van wie nemen we afscheid en welke afspraken maken we al. De koffers al deels ingepakt, de kasten uitgeruimd, kistjes, koffers en dozen staan bij de hand en net niet in de weg. De bezem door de schuur, het huis schoon en winterklaar. Grensland.

Mankell cultuurcentrum Sveg

Over het onderwerp Grensland publiceerde Henning Mankell vorige week een column in de lokale weekkrant. Zelf ben ik een van de columnisten van het Harener Weekblad  en schreef een reactie, die hieronder volgt.(Je kunt het stukje ook rustig overslaan hoor)

De Zweedse schrijver Henning Mankell bracht een deel van zijn jeugd door in Sveg, een dorpje middenin de bossen van Härjedalen. Een uiterst  dun bevolkt gebied. De wekelijkse column in Tidning Härjedalen wordt af en toe geschreven door deze gezaghebbende auteur.  In de krant van 6 september jongstleden wijst hij op het toenemend aantal immigranten dat rust en ruimte zoekt in het Zweedse landschap. Vormt die groep een bedreiging voor het leeglopende platteland of juist een kans ? Een discussie die parallel loopt met onze verschillende meningen over immigranten. Niets bijzonders toch ? Tot je de kop leest van het artikel: Een Härjedalen vol Nederlanders ? Opeens staan we aan de kant van de ongewenste vreemdeling. Mankell  schrijft dat de Nederlandse immigranten  willen breken met de drukte in de dichtbevolkte steden en een oprecht verlangen hebben naar het open landschap, de bossen en de stilte. Wij , Nederlanders, zijn echter geen romantici, we hebben geen onuitputtelijke geldstroom en we moeten gewoon overleven. We zijn zoals we zijn: toegankelijk, rijk aan ideeën en ondernemend. Zoals immigranten eigenlijk altijd zijn geweest.  Voor de toekomst van Härjedalen hebben ze deze mensen en hun creatieve ondernemerschap nodig om de negatieve trend te doorbreken. Net als Nederland is Härjedalen altijd een grensland geweest  waar mensen uit verschillende windstreken elkaar ontmoetten en vruchtbaar samenwerkten. Mankells oproep kan zonder moeite ook voor ons gelden.

Nederlanders kunnen in het nabije en beschaafde buitenland dus ook gemakkelijk als ongewenst worden betiteld  omdat we niet altijd meegaan met de historische gegroeide lokale zeden en gewoonten. Dat realiseerde ik me bij het lezen van Mankells artikel. Hoe je denkt over het immigrantenvraagtstuk wordt in hoge mate bepaald door het eigen perspectief .  De Nijmeegse hoogleraar en  theoloog Erik Borgman merkte in een lezing eens  op dat immigranten in ons land niet worden tegemoet getreden met een welkom en de vraag wat ze  kunnen.  Integendeel, we leggen hen geboden en verboden op. Kun je dan nog een toekomst opbouwen ?

Mankells artikel confronteert. Ook iemand die  al jarenlang in Zweden reist en vrienden heeft.  Het stemt tot nadenken. Niet alleen op nationaal niveau. Ook op lokaal niveau.  Want is er bij een gemeentelijke herindeling ook niet sprake van oorspronkelijke inwoners en vreemdelingen ? En je wordt dus heel gemakkelijk als  een vreemdeling beschouwd op een plaats waar je je thuis voelt

Grensland voor de natuur in de korte tijd tussen zomer en de lange winter. Je merkt al dat de winter en daarmee het ski-hoogseizoen  weer nadert. Over een maand kan de eerste sneeuw al vallen. De grote velden met rendiermos zijn goed te zien in het bos. We hebben inmiddels  een paar nachtvorsten achter de rug en dat is in de tuin goed te zien. Plantenbakken worden geruimd, de tuin winterhard gemaakt en het blad dwarrelt van de berken. Fris weer ’s morgens maar wel lekker.  Inmiddels hebben we een paar bomen geveld en de houtvoorraad weer aangevuld. 

Grensland tussen leven en dood voor de elanden. Al eens eerder hebben we geschreven over het grote belang van de jacht in Noord-Zweden. Vorige week was het begin van de elandenjacht en het dorp was uitgestorven. De zaterdag ervoor was er een kleine markt in Vemdalen speciaal met jachtaanbiedingen. En daar liggen de geweren gewoon op eenvoudige tafels.  Jagen behoort in veel gevallen – er zijn ook niet jagers – bij de opvoeding. Zelfs bij het schoolonderricht. Iemand vertelde me dat hij al vanaf zijn 10^e bij de jacht was betrokken. Het zit dus in de genen. De jacht heeft meerdere facetten die we steeds beter beginnen te begrijpen. Het is vlees voor de winter want elandvlees wordt veel gegeten en is smakelijk. Het is kameraadschap want een eland schieten is teamwork en je moet elkaar blindelings vertrouwen,. Lees het boek “Doodsklokken” van Kerstin Ekman. Bovendien vallen tijdens de jacht de maatschappelijk verschillen weg. Je bent zo goed als je kunt jagen. Niet meer, niet minder. Het gaat om enorme aantallen elanden die jaarlijks worden geschoten. In onze omgeving alleen al meer dan 20.000. Jagers kennen hun verantwoordelijkheid voor een verantwoord afschot. Niet alleen in hun eigen belang maar zeker ook in het belang van de natuur.

De lingon zijn net op tijd rijp om geplukt te worden en het verwerkingsbedrijf Elsbeth c.s. is in volle gang. De vaste afnemers kunnen gerust zijn. Bij het vlees, in de yoghurt of gewoon op de boterham, het is altijd lekker. Elsbeth plukte 11,5 liter en is daarmee een ‘kleintje’

Hiermee zijn we ook aan het einde van onze serie zomerblogs 2012. Het was leuk ze te schrijven en uit enkele reacties hebben we begrepen dat het ‘niet slecht’ was ze te lezen.

Tot ziens en hartelijke groet

Elsbeth en Henk

Vikingen

Vikingen,

Onze voor-en achterbuurman Harry attendeerde ons terecht op de interessante tentoonstelling over de Vikingen in het Drents Museum in Assen. Wij zijn er vrij kort na de opening geweest en het is de moeite waard om te bezoeken. Viking komt van Vik, baai, een woord dat nog steeds in veel plaatsnamen voorkomt. Van de Deense Vikingen is bekend dat ze al in 787 hun eerste krijgstocht ondernamen naar Engeland. Vanuit Oost-Scandinavie vestigden de Vikingen  in de 9^e eeuw hun macht in de Baltische staten en stichtten in 862 het Russisische koninkrijk. Uiteindelijk reisden ze binnendoor naar de Zwarte zee en keerden via de Middellandse zee en Engeland weer naar huis terug. Het is fascinerend om je te realiseren hoe dit allemaal mogelijk was en hoe men kon communiceren.  Het spreken van een gezamenlijke taal moet net als nu toch een onmisbare randvoorwaarde zijn geweest ?

Deze oostkust hebben we onlangs bezocht. Het is de “Hoge Kust”  ontstaan na de laatste ijstijd toen het ijs 3 km hoog op  het land lag. Doordat het enorme gewicht verminderde steeg het land, zodat het nu hoog boven het water  uittorent. Jaarlijks is er  nog een stijging van 8 millimeter. Prachtige uitzichten langs een imponerende kustlijn. Rijdend naar de oostkust zie je ook het landschap veranderen  en zie je het stempel dat industrialisatie en landbouw op de omgeving drukken. Indrukwekkend zijn ook de grote ‘älven’, de grote, brede, snelstromende  rivieren, in het noorden. Ze zijn van groot belang voor de energie voorziening.

We wandelden door Härnosand, een stadje met het standaard stratenpatroon van de Zweedse steden. Charmant met een mooie Domkerk, die prachtige blauwe ramen heeft.

Wij hadden een kleine Viking in spé te gast op Nordibacka. 10 weken oud en zijn eerste luchtreis achter de rug landde hij op Åre-Östersund Airport met zijn ouders. Felix leerde hier ondermeer kenbaar te maken als hij het ergens niet mee eens was.  Hij glimlachte  trouwens ook veel naar zijn grootouders. We vinden dat de ondeugd hem af en toe al uit de ogen straalt. Dat belooft nog wat voor de toekomst.  Het was ontzettend fijn dat ze hier waren  en we missen hen na twee weken nog steeds. 

Felix heeft hier wat meegemaakt. Te vondeling gelegd tussen de beren, overvallen door de geiten, met zijn vader in het oerbos en zijn moeder in de gevangenis. Als je dat nu al weerstaat .... !Jasper en Jeanette hebben samen kunnen wandelen, wij hebben geleerd op te passen en hebben genoten van de gesprekken en het aandacht geven aan Felix. 

Het was een voorrecht. In een gesprekje in de sauna benoemde Per-Åke  kleinkinderen als het nagerecht van het leven. Laura kennen we al 5,5 jaar en met haar zijn we in onze rol gegroeid. Ze geeft ons enorm veel plezier. Vrolijk door het leven huppelend met haar grote blauwe ogen en blonde haren kan ze ook wel een Viking zijn. Deze zomer weer een tand eruit. En het kan niet op met kleinkinderen want nu wachten we op de geboorte van Laura’s zusje. Gelukkig is de vakantie van Chris, Marije en Laura goed verlopen en zijn ze weer veilig thuis. Het nagerecht mag wat ons betreft nog wel even duren.

Vikingen offerden aan de goden en dat bleek effectief. Daarom vatte Elsbeth het plan op om aan de Noorse  zonnegod  Sόl * te ‘offeren’.  Het binnenzetten van steeds een deel van het tuinmeubilair zorgt voor mooi weer een dag later.  Eenvoudig en doeltreffend.  Helaas is ze er te laat mee begonnen. Jasper, Jeanette en Felix hebben het niet getroffen met het weer toen ze hier waren. Maar toen hadden we Felix als zonnetje in huis. Nu zijn andere acties nodig om de bessen te kunnen oogsten.

Zwarte en rode bessen zijn er nu volop en de vossebossen-lingon- komen er aan. Maar alles is laat dit jaar. We zien wel of het lukt voordat we weer terug gaan.

Wanneer, dat weten we nog niet. Daarom zeggen we eerst maar 

Hej då

Elsbeth en Henket H

PS. Nadat zo’n 35 jaar schoolboeken onze hele zomer dag en nacht  beheersten is het  voor ons nog steeds bijzonder de zomer als ieder ander te beleven.

·         Sól wordt tot de Asinnen gerekend. Deze Zonnegodin uit de Noordse mythologie wordt, net als haar broer de Maangod (Máni), door wolven achtervolgd. Sól reed elke dag op haar strijdwagen getrokken door de twee paarden Arvak and Alsvid. Ze werd achter achtervolgd door de wolf Sköll die haar wilde verslinden. Tijdens een zonsverduistering dacht men dat Sól bijna opgegeten werd door Sköll. Sól zou uiteindelijk verzwolgen worden, maar haar plaats zou dan worden ingenomen door haar dochter.  (bron: Wikipedia)

Thor

Thor

Felix in het land der reuzen

De dondergod Thor is na Odin/Wodan de belangrijkste God in de Noordse mythologie. Als kind was hij al sterk en bovendien moeilijk opvoedbaar. Daarom werd hij opgevoed door twee bliksemgeesten, Vingir en Hlora. Hij groeide uit tot een enorme man, bijna een reus, met dezelfde kracht, en zijn hamer Mjöllnir maakte hem nog sterker.

standbeeld in Stockholm

Thors favoriete bezigheid was het doodslaan van reuzen. Hij staat voor ordeschepper tegenover de chaos. En evenals Odin is ook Thor het onderwerp van de meest fantastische avonturen. Ondanks zijn woeste uiterlijk en zijn bloedige vechtpartijen was hij eerlijk en dapper en  zeer populair bij de mensen, die bij hem geborgenheid en bescherming van het gezin en van het huiselijk leven vonden.

In tegenstelling tot Odin vraagt Thor geen mensenoffers. Een van zijn cultuscentra was een groot centrum in Uppsala.
(bron:  The Scandinavian Book, Wikipedia. Dezelfde bronnen gebruikte ik ook voor het stukje over Atlantis. Ik citeerde en dat had ik moeten melden. Vriend Hein, de credits zijn voor hem, vulde aan met de plaats waar in de Odyssee over de Kimmeriërs wordt gesproken:

Boek 11 regel 14-19

"Daar zijn het land en de stad van de Kimmeriërs, door wolken en nevels bedekt. Nooit beschijnt hen de schitterende Helios met zijn stralen, noch wanneer hij opklimt aan de hemel die de sterren draagt, noch wanneer hij zich weer van de hemel naar de aarde wendt; maar die rampzalige stervelingen leven onder een sinistere nacht." (althans volgens dr. Jan van Gelder).

Als je dit leest is het geen een wonder dat Thor onze kleinzoon  Felix luidruchtig verwelkomde tijdens zijn eerste nacht op Zweedse bodem en zich in de dagen daarna regelmatig manifesteerde. Felix weet zich nu ook door hen beschermd en dat komt ongetwijfeld door zijn glimlach, zoals zijn andere oma al schreef.

we zijn in het buitenland

Jeanette, Jasper en Felix zijn hier nu een aantal dagen en het is bijzonder om hun leven van dichtbij mee te maken. Felix hebben we zo’n twee maanden niet van dichtbij gezien en nu zien we hem op verschillende momenten van de dag. Maar ook jouw eigen kind in een andere rol te zien is bijzonder.En een voedende moeder is een levensopdracht merken we. Jeanette doet het geweldig. Bovendien komen bij ons oude herinneringen naar boven van “toen”wij kleine kinderen hadden.

De vuurplaats vernieuwd en verbeterd

Het leven gaat verder zijn gewone gang met de typische zomer bezigheden buitenshuis. De zomer in Zweden wordt ook gekenmerkt door veilingen in de open lucht. Inventaris van (oude) boerderijen, overbodige spullen, gereedschap, meubilair en ga maar door. Sommige artikelen gaan weg voor verbazingwekkende hoge prijzen en andere voor 2 euro. Je begrijpt er soms niets van. Noorse opkopers zijn populair of juist niet want zij stuwen de prijzen  op.  Zo’n veiling heeft ook een sociaal aspect van ontmoeting en zo zit je de ene zondag in de kerk en de andere op een veiling. Vandaag, 5 augustus, worden er ook spullen van ons geveild. Zo dragen we bij aan de kringloop. Ook bezochten we een evenement op Hedlanda met meer informatie over de Samencultuur. Heel interessant. Ze wonen trouwens niet meer in kåta's en ook het lasso werpen behoort tot het verleden.

We vierden met smörgastårta Britts 70^e verjaardag. Gezellig met een groep buren en bekenden aan een lange tafel smullen van taarten en koekjes. Als dank samen de jarige toezingen met de Zweedse vertaling van “Lang zal ze leven”  Zweden vieren de verjaardag om de 5 jaar uitgebreid.  In veel gevallen is de naamdag haast net zo belangrijk zo niet belangrijker. Op alle kalenders staat vermeld welke namen bij welke dag horen.

Dat de natuur laat is weten we al weken. Eind juli waren de eerste aardbeien rijp. De zwarte bessen komen er aan, frambozen laten op zich wachten en de gele bosframboos (hjortron) is ook al weken over tijd. Het zij zo.Maar de vele regen heeft onze bloemperken erg goed en  ze staan in volle bloei !

Daarom breidde Elsbeth weer een perk uit.

De zomer loopt langzaam op z’n eind. Veel plaatselijke evenementen zijn geweest, hebben de zomercafė’s de deuren weer gesloten en zijn na volgende week ook de weekmarkten weer voorbij. 


We waren onlangs in Vemdalens hembygdsgård, waar ze tijdens de open dagen oude ambachten toonden.

Waar ook ter wereld roept het kijken naar het uitoefenen van oude ambachten bij ons bewondering op.

Zo ook nu weer. En we zagen het al vaker.

Een hartelijke groet vanaf Nordibacka

Atlantis

Atlantis

In de Odyssee is er al sprake van het land van de Cimmerians, ten noorden van de Kaukasus, met haar lange zomerdagen en lange winternachten. Wat later in de tijd meenden de Grieken dat er in het verre Noorden een gelukkig volk woonde in een land waar het etmaal rond de zon scheen. De Hyperboreans, die in de bossen leefden, zongen en dansten en een oneindig leven leefden. Der dagen zat sprongen zij vanaf een hoge klif hun einde tegemoet na eerst gefeest en gevierd te hebben.

In zijn "Alantica" ( 1679-1702) bewijst de uit Uppsala afkomstige professor Olav Rudbeck de oudere ( net iets minder bekend dan zijn collegae Linneaus en Celcius) onomstotelijk dat met het verloren  Atlantis uitsluitend Zweden bedoelt kan zijn. Op zijn minst voert hij daarvoor wel 70 citaten  aan uit de teksten Plato.  Maar misschien hebben de Grieken en de Zweden de Gothen met elkaar verwisseld.

Plato's beschrijving van een mythisch eiland komt over de hele wereld in vele verhalen voor, in de vorm van een aards paradijs dat ten onder gaat aan natuurrampen. Zover is het hier nog niet al zijn er wel voorspellingen dat in 2080 de laatste eland Zweden verlaat  omdat het te warm is geworden. Wij worden regelmatig bevraagd over het bijzondere dat Nederland grotendeels onder de zeespiegel ligt en hoe gevaarlijk het wonen bij ons is.

Maar ja... wat te denken van Jornandez, een Goth, die beweert dat het Noorden " the factory of the human race" is.  Montesquieu schrijft over de Scandinaviërs dat zij de bron zijn van de Europese vrijheid, althans de vrijheid die men anno 1748 waardeerde. Hij beschouwt de noordelijke landen als gebieden waar voor tirannie en slavernij, producten van de zuidelijke landen, geen plaats meer is omdat de natuur hen allen gelijk heeft gemaakt. Iets van deze gedachten blijft nog steeds  overeind in de huidige discussie over de Europese samenwerking.

Nordibacka als Atlantis, als mytische oase, als persoonlijke beleving in 2012. Misschien ? maar je kunt op ontelbare andere plaatsen gelukkig zijn of worden. De kranten hier melden de zelfde problemen als in Nederland, ook al hebben we hier nog de Zweedse Kroon. Europa is meer verbonden dan vaak wordt gedacht. Dat dat waardevol is en de enige weg naar een vreedzame en stabiele toekomst zie je als tijdelijke emigrant misschien iets scherper dan de beslissers in regeringscentra. In 1973-1974 woonden we in Leuven. Nu deels hier en beide ervaringen doen je blik veranderen.

Toch voelt Nordibacka wel een beetje Atlantis voor ons.

Na deze bespiegelingen terug naar het gewone leven met werken in de tuin, een klussende Karel, de gewone dingen doen en gezellig koffiedrinken enz. met Karel en Greetje. Karel mocht opnieuw het orgel bespelen van de kerk in Vemdalen en als vaste enige bezoeker van zijn optredens kan ik zeker vooruitgang melden. Ik heb met genoegen geluisterd terwijl Elsbeth en Greetje loppisden, dat is snuffelen in een rommelmarkt. En ook al zoek je niets je vindt altijd wat. We stoken fikkie, dat mag hier tenminste en iik doe m’n middagdutje in de hangmat.

Een dagje Östersund is naast winkelen ook veel "vaste" boodschappen doen. Moeiteloos kom je de dag door en dan is het nog twee uur rijden naar  huis.

Truus en Jaap waren onderweg en vereerden ons met een gezellig bezoek. Een paar uurtjes bijpraten en het Zweedse leven van commentaar voorzien kunnen we eindeloos volhouden.  Genoeg stof voor de volgende keer.

Britt verraste ons met een flesje seringensiroop. Ze bloeien volop momenteel en net als met vlierbessen maak je er lekkere sap van. De natuur loopt zeker twee weken achter. De aardbeien uit Jámtland komen er nu pas aan. Omdat het koeler is groeien ze langzamer en zijn daardoor veel zoeter. Elk nadeel…. Maar de prijzen van de zuidelijke aardbeien zijn schrikbarend. (ca € 4,00 per bakje). Goed dat we zelf ook een perkje hebben.

Nordibacka ligt boven het witte vlak middenop

We spreken wel een redelijk woordje Zweeds en soms ontdek je na jaren een vertaling waarop je al lang wacht. We wonen aan Kölvägen. Köl=kiel; väg=weg; de Kielweg (of in ons aangepast spraakgebruik: de Kielsterachterweg en zo zijn we weer thuis). Nu ontdekte ik een (lokale) betekenis van het woord Köl= wat groter hoog gelegen moerasachtig gebied;grote samenhangende bosgebieden tussen landschapsgebieden. Kijk dat past nu precies in ons 'straatje', dat in de praktijk een zandpad is.

En tenslotte

-kunnen we aan de wildscore een haas toevoegen, die onder ons keukenraam zijn ontbijt nuttigde

-gedragen de eksters zich ergerlijk ten koste van jonge vogels en een uil

-horen we de kraanvogels, maar zien ze bijna niet.

-van de echte grote vijf: wolf, beer, lynx, veelvraat en koningsadelaar hebben we nog niets gezien maar er wordt veel over hen geschreven in de krant.

- gingen we zondagmorgen naar een veiling van de inboedel van een boerderij. Regen, zon, regen, zon en de veiling buiten ging onverdroten door. Je wilt handel of niet

Hartelijke groet vanuit Atlantis !

Fäbodliv

Fäbodliv
het leven op een zomerboederij

Het is na midzomer weer volop leven op het fäbod. Vroeger trokken de boerenfamilies met hun hele hebben en houden naar de hoger gelegen weiden om daar de dieren in “lugn och ro”te laten grazen. Het gewone boerenleven ging gewoon door en over de romantische aspecten mag ieder zijn eigen voorstelling maken.

Bij Nordibacka behoorde vroeger ook een fäbod. Die lag zo'n 20 km hogerop in het fjäll. Te voet ging men er heen. De kadastrale nummering van dit fäbod kwam overeen met die van ons hoofdverblijf. Momenteel zijn  nog een aantal fäbods  in gebruik. Soms vrij nieuw zoals die van onze buren van Nybogård. Een andere, zoals Nyvallen, is sinds de 18e eeuw ononderbroken in gebruik. 

Nyvallen ligt aan de grens van het Nationale Park Sonfjället, dat onlangs een open dag had. Samen met Frans, ook een oud boekenvakker, die op bezoek kwam (zie vorige blog). Natuurlijk maken zonnepanelen het leven wel eenvoudiger, maar het is toch een forse stap terug in de tijd als je kiest voor het leven op een fäbod te midden van de dieren in een eenvoudige behuizing. En jawel....we zijn ter plaatse geïnterviewd door de lokale krant  en hebben het unieke milieu aanbevolen. We hebben het artikel in verschillende versies in drie lokale kranten teruggelezen.

Het leven op een fäbod vraagt ook handigheid van de bewoners. Daarom is het maar goed dat wij niet op een fäbod wonen. Koken en bakken gaat ons goed, maar voor het technische  deel hebben wij de duimen in de handen zoals ze hier zeggen. Gelukkig kunnen we vaak een beroep doen op technische hulp van anderen. En daar zijn we erg blij mee. Deze en volgende week zijn Karel en Greetje hier en dragen opnieuw een forse steen bij aan een aantal ingewikkelde klussen. Je wordt jaloers op zoveel handigheid..

Soms word je niet vrolijk van klussen, zoals toen wij deze week wel zeven geëlektrocuteerde muizen aantroffen in de zekeringenkast. En dat net voor het eten.

Het fäbod is ook de plaats voor kerkdiensten in de openlucht en muziek  optredens. Zomer is hier bijna synoniem met buiten zijn. En uiteraard leent de sfeer op een fäbod zich goed voor vele culturele evenementen  op en rond midzomer. De natuur bloeit volop ondanks de te natte juni maand. Maar voor het eerst sinds jaren hadden we de kachel niet aan op Midzomer.

Lokaal geproduceerd voedsel van een fäbod of een boerderij is een belangrijke factor in de voedsel-  en toeristenindustrie. Jämtland heeft relatief ver weg het grootste aandeel in de biologische voedselproductie. Maar zoals altijd en overal staan de hoge prijzen een echte doorbraak van lokale producten in de weg. Het enthousiasme en het ondernemerschap van al die gedreven mensen is heel inspirerend.

Vrijdagmorgen zijn Karel en ik op bezoek geweest bij het Långå Kraftwerk. Een waterkrachtcentrale 300 meter onder de grond. We bereikten via een tunnel van een kilometer de beide generatoren samen leveren ze  een vermogen van een halve Hunzecentrale (voor wie zich die nog herinnert)   Karel werkt voor Enexis en het viel hem direct op dat dezelfde apparatuur wordt gebruikt, de sfeer hetzelfde is, maar er veel meer vrouwelijke monteurs zijn dan op zijn thuisbasis. Dankzij de welwillendheid van een Vemhåbor hebben we dit kunnen zien. Opnieuw een echte belevenis, zelfs voor een echte alpha.

Zondagmiddag zagen we de aankomst van "Daisy"op ons lokale vliegveldje Hedlanda. Ook het enthousiasme van al die vrijwilligers is inspirerend.

vanavond in ons theater:....

En tenslotte:

1. De foto's zijn klein. Maar door ze aan te klikken worden ze groter.

2. Het Zweeds heeft drie extra letters, die op een Engels toetsenbord niet voorkomen. Er zijn verschillende oplossingen voor dit probleem, maar die hadden we niet paraat. Frans heeft Elsbeth een oplossing aangeleerd en Truus mailde direct een andere oplossing nadat in de vorige blog fouten stonden. En inmiddels gaat het bijna automatisch goed met de ä.å,en ö zoals nu bewezen.

3. Dank voor alle kaarten bij onze recente gedenkdagen en de goede wensen bij ons grootouderschap. Het gaat heel goed met Felix.

4. En inmiddels weten we ook al een tijdje dat we in november nog kleinkind mogen verwachten. Chris en Marije krijgen gezinsuitbreiding.  En wat kun je je nog meer wensen dan het geluk van jouw kinderen.

5. Stand van zaken van ‘gespotte’dieren: vos en  veel rendieren

Het lijkt wel eens, ook voor onszelf, dat we hier net zo onbereikbaar zijn als op een fäbod, maar we zijn regelmatig met onze gedachten bij die vrienden die strijden om letterlijk of figuurlijk te overleven. Het ga jullie jullie goed. We delen ons bloemetje met jullie.

Nieuw leven

We zijn inmiddels zo'n 10 dagen op Nordibacka en  begonnen aan ons ( nieuwe)zomerleven.

De reis ging voor het eerst sinds zo'n 25 jaar, schatten we, via Travemünde.  Wat een drukte daar op de kade op zaterdagavond. Er lagen minstens 6 boten, die tussen 22.00 een 1.00 uur afvoeren. Wij hadden de vrachtboot naar Trelleborg met beperkte passagiersaccomodatie. Dat is een verademing, als je  het grote vertier op de ferries niet zoekt. Goede bedden en een aangename reis.

Zondagmorgen bij het aanmeren troffen we een oud-collega, eveneens met een huis in Zweden. Na het overlijden van onze wederzijdse vriend Gerjan vorig jaar hadden we even contact  vanwege onze gezamenlijke Zweden belangstelling. En nu troffen we elkaar in levende lijve. Er is veel gebeurd in beider levens en dus was het korte moment ook emotioneel. Frans belde gistermiddag al en vroeg of het goed is dat hij  vandaag langs komt omdat hij "in de buurt" is.Natuurlijk.

Een bezoek aan Truus en Jaap onderweg is bijna standaard. Gezellig en gastvrij is het altijd, bijpraten is heerlijk en meestal heeft Truus ook iets voor ons opgesnord op de rommelmarkt wat we moeten afhalen. Dit keer een tafeltje, een Hoganes kruik en een snijmachine. De prijs durven we niet te vermelden, zo goed onderhandeld Truus. Bij Jaap kunnen we altijd terecht met alle mogelijke (Zweedse) vragen. We overnachtten deze keer in de jeugdherberg in Ransäter, een prachtige plek.

Ons nieuwe zomerleven begon met een lekkende koppeling in de badkamer, het nog niet vervangen zijn van de waterfilterkokers en mobiele telefoons die geen verbinding meer konden maken. Maar alles lost zich weer op en inmiddels loopt alles weer op rolletjes.

de dames gaan met de bus naar boven

Nieuw leven in de natuur. Het blad is nog lichtgroen en je hoort het nu bijna groeien. Zo snel gaat dat wanneer het vrijwel het hele etmaal licht is. 

Nieuw leven in de wei naast ons, waar nog 10 kalfjes geboren moeten worden. De koeien zijn inmiddels naar de zomerwei op de berg, waar ze vrij kunnen rondlopen. 

Nieuw leven in de frambozenstruiken, die onze vriend Piet vorig jaar deskundig heeft gesnoeid. Het scheelt nu in ieder geval dit voorjaar ons  veel werk. Over de opbrengst laten we ons weer horen.


Geen nieuw leven voor de zilverspar. Te oud en te ziek en dus wordt de boom in het najaar gekapt.

Nieuw leven voor ons haar, dat we in Haren heel kort lieten knippen. Wat wil je ook als de kapper hier meer dan twee keer zo duur is. Maar of het modieus is ..? Oordeel zelf.

Nieuw leven ook op de vuilnisbelt, waar bloemen bloeien uit / op het afval. De kringloop van het leven kan niet beter worden verbeeld.

De kringloop van het leven.... Wat zou deze blog zijn zonder te schrijven over onze kleinzoon Felix Hendrik, geboren op 22 mei j.l. en zoon van Jeanette en Jasper. Het gaat heel goed met hem. Zo goed zelfs dat de fysieke problemen die bij Down baby's kunnen voorkomen gering lijken te zijn. We hadden in de afgelopen maanden al rekening gehouden met andere mogelijkheden. En wat nog mooier is dat Jeanette, Jasper en Felix deze zomer twee weken op bezoek komen. Wat een vooruitzicht voor een trotse oma en opa. We houden jullie op de hoogte.


Nieuw leven als gepensioneerde voor Elsbeth. Wat een leven !